درباره زیارت عاشورا (ziyarat ashura)
زیارت عاشورا یکی از مهمترین ادعیهی شیعه است که از امام محمد باقر(ع)، پنجمین امام شیعیان نقل شده است. این زیارتنامه در وصف سیدالشهدا، امام حسین(ع)، سومین امام شیعه است. زیارت عاشورا برای یادآوری واقعهی عاشورا و زیارت امام حسین(ع) از دور و نزدیک خوانده میشود.
زیارت عاشورا یک سری محتوای اصلی دارد؛ زیارت عاشورا با سلام به امام حسین(ع) و گرامیداشت مقام ایشان آغاز میشود و در ادامه به گرامیداشت مقام یاران عزیز و نزدیک ایشان میپردازد.
پس از آن صحبت از واقعهی عاشورا و مصیبت عظیمی که در این روز به شیعه و انسانیت وارد شده است، به میان آمده است و این مصیبت را تا جایی بزرگ دانسته که حتی آسمان نیز بر آن عزادار است.
خونخواهی امام حسین(ع) مطلب دیگری است که در زیارت عاشورا آمده است. در این زیارتنامه بشارت داده شده که خداوند از خون امام حسین(ع) و خانوادهاش نخواهد گذشت و انتقام ایشان از قاتلینشان گرفته خواهد شد. سپس از این قاتلین و اشقیا نام برده میشود و همهشان لعن و نفرین میشوند.
در پایان زیارت عاشورا نیز طلب شفاعت از امام حسین(ع) است که هر مومنی آرزوی آن را دارد.
آداب زیارت عاشورا چیست؟
در کتب مختلف شیعه آداب مختلفی برای خواندن زیارت عاشورا ذکر شده است، هرچند در تمام آن کتب هم ذکر شده که خواندن خود زیارت به تنهایی نیز ثواب بسیاری دارد و انجام آداب دعا، ثواب آن را چندین برابر خواهد کرد. در برخی کتب آمده است که بهتر است قبل از خواندن زیارت نامه، سلامی بر حضرت امیرالمومنین، امام علی(ع) نخستین امام شیعه فرستاده شود و بعد از آن دو رکعت نماز زیارت امیرالمومنین خوانده شود. اما خواندن خود زیارتنامه به این شکل آغاز میشود که شخص رو به کربلا کرده و متن زیارتنامه را بخواند. در پایان زیارت عاشورا نیز صدمرتبه لعن و نفرین بر دشمنان اهل بیت بفرستد و سپس سجدهی پایان دعا را به جا بیاورد. پس از آن نیز دو رکعت نماز زیارت اباعبدالله خوانده شود و در پایان زیارت را با خواندن دعای علقمه زیارت را به پایان برساند.
آیت الله حق شناس از علمای شیعه از استاد خود آیت الله بروجردی آداب دیگری برای خواندن زیارت عاشورا ذکر کرده است. در این آداب آمده است که فرد ابتدا صدمرتبه الله اکبر بگوید، سپس لعن و سلام انتهای زیارت عاشورا را بخواند و پس از آن زیارت عاشورا را تا ابتدای صدلعن بخواند. پس از آن دو رکغت نماز هدیه به اباعبدالله خوانده شود که این نماز با نماز زیارت که در پایان خواندن زیارت عاشورا خوانده میشود متفاوت است. در پایان نماز صد مرتبه الله اکبر گفته شود. سپس زیارت نامه از اول خوانده شود و لعن و سلامهای انتهای ان نیز هرکدام صدبار گفته شود. در پایان نیز نماز زیارت خوانده شود.
ثواب قرائت زیارت عاشورا
روایات و احادیث زیادی در کتب شیعه وجود دارد که در آنها به اهمیت زیارت عاشورا اشاره شده است. این زیارت به ویژه در ایام محرم و اربعین بیشتر مورد توجه شیعیان قرار میگیرد.
در روایتی از امام محمد باقر(ع) خطاب به علقمه بن محمد حضرمی آمده است: «ای علقمه! اگر توانستی هر روز از عمرت حسین(ع) را با این زیارت، زیارت کنی، این کار را انجام بده، پس برای تو ثواب تمام این زیارت است.»
همچنین ایشان در جایی دیگر فرمودهاند: «اگر مردم میدانستند زیارت امام حسین(ع) چه ارزشی دارد، از شدت شوق و علاقه میمردند و حسرت رسیدن به آن پاداشها، جسم و روح آنها را پاره پاره میکرد.»
از امام صادق(ع) نیز احادیث متنوعی دربارهی ثواب خواندن زیارت عاشورا ذکر شده است، در یکی از این احادیث آمده است: « خداوند سوگند یاد کرده که زیارت زائری که زیارت عاشورا را تلاوت نماید، بپذیرد و نیازمندیهایش را برآورده سازد. او را از آتش جهنم برهاند و در بهشت برین جای دهد و همچنین حق شفاعت و دستگیری کردن از دیگران را به وی عطا نماید.»
روایت سندی زیارت عاشورا
زیارت عاشورا یکی از مشهورترین ادعیه شیعه است که بسیار خوانده شده و مورد توجه است. اما این زیارت چقدر صحت روایی دارد؟ در دوفصلنامهی حدیث پژوهی، پژوهشی آمده که در آن زیارت عاشورا به لحاظ سندی بررسی شده است، در بخشی از این پژوهش آمده است:«این زیارت در دو کتاب مهم و قدیمی «کامل الزیارات» از جناب ابن قولویه قمی و «مصباح المجتهد» از شیخ الطائفه محمدبن حسن طوسی، از چهار سند برخوردار است.» در ادامه نیز محقق پس از بررسی اسناد میگوید: «خلاصه این که با بررسی چهار سندی که در کتابهای کامل الزیارات و مصباح المجتهد شیخ طوسی برای زیارت عاشورا نقل شده است به این نتیجه میرسیم که این زیارت مأثور از معصوم بوده و صحیح ترین این نقلها، نقلی است که در کتاب مصباح شیخ آمده و مشتمل بر لعن است.»
دعای علقمه
دعای علقمه دعایی است که پس از زیارت عاشورا خوانده میشود. این دعا به امام جعفر صادق(ع) ششمین امام شیعه منصوب است. اولین بار این دعا را «صفوان بن مهران» از یاران امام صادق(ع) از ایشان نقل کرده است، اما به علت پیوستگی ان به زیارت عاشورا که علقمه آن را روایت کرده است، به نام دعای علقمه شناخته شده است.
دعای علقمه بسیار پر محتواست و به جنبههای مختلف زندگی انسان شیعه و مباحثی از فروع دین همچون تولی و تبری تاکید دارد. در این دعا نیز مانند بیشتر ادعیهی شیعه بر جایگاه ائمه تاکید شده است و شیعه آنها را شفیع خود در درگاه خداوند قرار میدهد.
شیخ طوسی در کتاب مصباح المجتهد این دعا را آورده است و دربارهی ثواب خواندن این دعا و زیارت عاشورا نیز احادیثی از امام صادق(ع) نقل کرده است. در یکی از این احادیث امام صادق(ع) خطاب به صفوان بن مهران فرمودند: «ای صفوان، هرگاه روی داد از برای تو به سوی خدای عز و جل حاجتی، پس زیارت کن به این زیارت از هر مکان که بوده باشی و بخوان این دعا را و بخواه از پروردگار خود حاجتت را که برآورده شود از خدا و خدا خلاف نخواهد فرمود وعده خود را بر رسول خود به وجود و امتنان خویش و الحمدلله.»
خوانشهای زیارت عاشورا
بسیاری از مداحان اهل بیت، زیارت عاشورا را با لحنی زیبا و سوزناک خواندهاند. حاج مهدی سماواتی و محسن فرهمند از مداحان خوب اهل بیت و قاریان قران از جمله کسانیاند که کتاب صوتی زیارت عاشورا با صدای ایشان عرضه شده و قابل دانلود است.
زیارت عاشورا در سایت فیدیبو
سید مهدی شجاعی در کتاب «زیارت عاشورا و صلوات بر امام حسین(ع)» علاوه بر متن اصلی زیارتنامه، ترجمهی فارسی خودش از این نیایش را آورده است. کتاب «زیارت عاشورا اتحاد روحانی با امام حسین(ع)» نوشتهی اصغرطاهرزاده نیز کتابی است که علاوه بر آنکه متن عربی زیارت عاشورا در آن آمده به شکل پروندهی مفصلی این دعا را تفسیر و تحلیل کرده است. نسخهی دیگری از زیارت عاشورا که در سایت موجود است، زیارت عاشورا به ترجمهی پیمان نعیمی ذاکر استت که نشر لک لک ویرایش و انتشار آن را بر عهده گرفته است.
همچنین سایت فیدیبو زیارت عاشورا را با ترجمهای با کیفیت که با خط درشت نوشته شده است و متن عربی و ترجمه فارسی زیارت به طور جداگانه در آن آمده است، برای مخاطبان عرضه کرده است. دانلود کتاب پی دی اف(pdf) زیارت عاشورا در همین صفحه ممکن است.
در بخشی از زیارت عاشورا میخوانیم
ای حسین(ع)...!
به درستی
سوگ تو عظیم است
اندوهی سخت و بزرگ برما
و بر همهی آنان که آیین پیامبر را
نگهباناند
وبر همهی اهل آسمان...
نفرین خدا بر آنان که بر تو
و خاندانت ستم کردن را بنیان نهادند...
نفرین خدا برآنان که نگذاشتند
شما به جایگاه خود برسید
و نگذاشتند به آن مرتبهای که خدا
برایتان نوشته بود، برسید...
و نفرین خدا بر آنان که شما را کشتند
و نفرین خدا بر آنان که شما را کشتند
و نفرین خدا بر آنان که در این راه
همراهیشان کردند
و اسباب جنگ با شما را برای ایشان
آماده کردند...
من از آنها و پیروانشان و دوستانشان
دور و بیزارم...
و به سوی تو و خدای تو میآیم...
ای حسین
من دوستدار تو را دوست میدارم
و دشمن تو را شمن میدانم
تا روز قیامت..!
و خدا نفرین کند
خاندان زیاد و مروان را
و همهی همه بنی امیه را
و پسر مرجانه را
و عمر بن سعد را
و نفرین خدا بر شمر...!
و نفرین خدا بر آنان که زین بر اسب نهادند
و مهارکشیدند و نقاب بر چهره بستند!
برای جنپ با تو!
پدر و مادرم فدای تو...
به راستی که
سوگورای و اندوه من برای تو
بزرگ و وسیع است...
پس از خدا میخواهم
همان که مقامت را گرامی داشته
و مرا به پیروی از راه تو کرامت بخشیده
که مرا روزی دهد
تا حق خون تو را بخواهم و بگیرم
و همراه امام زمان یاری شدهام
از خانوادهی محمد(ص) باشم...
درود خدا بر او و خاندانش...
خدایا...
به حق حسین(ع) که سلام بر او باد
آبرویم را در دنیا و پس از آن نزد خودت
حفظ فرما...
موضوعات مرتبط: اجتماعی ، فرهنگی ، مذهبی
.: طراحی شده توسط تک اسکین :.